Umsjón
Um verkefnið
Meginmarkmið rannsóknarinnar er að kanna áhrif lofslagsbreytinga og mannvistar á landvistkerfi á Nútíma í Húnavatnssýslum.
Könnuð verða áhrif loftslags á landvistkerfi undir fjórum mismunandi umhverfisaðstæðum til að meta áhrif loftslags og hæðar yfir sjó: 1, inn til lands á láglendi þar sem ætla má að kjörlendi birkiskóga hafi verið; 2, á hálendisbrún þar sem ætla má að hæð skógamarka hafi fylgt loftslagsbreytingum; 3, í hafrænu loftslagi á Skaga þar sem ástæða er til að ætla að loftslagsbreytingar hafi fremur afgerandi áhrif á skóglendi en inn til lands og 4, á hálendi ofan skógarmarka.
Viðnám vistkerfisins verður rannsakað í tíma og rúmi með tilliti til loftslagsbreytinga allt fram til landnáms þegar landbúnaður bætist við sem áhrifarík vistkerfisbreyta sem könnuð verður sérstaklega.
Í verkefninu er lögð áhersla á að beita mörgum aðferðum/breytum til að skilja með heildrænum og samþættum hætti ferli sögulegrar vistkerfisþróunar á landi. Þau gögn sem aflað verður munu nýtast til að meta áhrif loftslags- og gróðurfarsbreytinga á uppsöfnun kolefnis í votlendi og í vötnum.
Sú þekking sem með verkefninu fæst mun nýtast til að spá fyrir um áhrif hlýnandi loftslags á vistfræðileg ferli.
Umsjón
Doktorsnemi
Um verkefnið
Í doktorsverkefninu er vistfræðileg saga birkiskóga (Betula pubescens) á Íslandi til rannsóknar, með sérstakri áherslu á tímabilið eftir landnám á síðari hluta 9. aldar. Ísland hefur metnaðarfull markmið um skógrækt, og því er mikilvægt að skilja hvernig birkiskógar hafa brugðist við fyrri loftlagsbreytingum, mannlegum áhrifum og raski vegna mögulegra skógarelda. Með samþættri fornvistfræðilegri nálgun verður efnafræðilegum vísum (n-alkönum, PAH og lífvísum úr saur) beitt samhliða hefðbundnari aðferðum (greiningu á frjókornum, taðsveppagróum og smásæjum kolaögnum) til að greina viðnám skóglendis gagnvart landnotkun og náttúrulegu álagi og raski. Með rannsóknum sem þessari, sem ná yfir aldir og árþúsund, er hægt að upplýsa skipulag og framkvæmd skógræktar á grundvelli þekkingar ferlum í fortíðinni.
Umsjón
Um verkefnið
Verkefnið snýst um að auka skilning á fornvistfræði (jarðlög, frjókorn og erfðaefni úr jarðvegi) á nútíma á Íslandi, með sérstakri áherslu á birkiskóga (Betula pubescens) fyrir og eftir landnám seint á 9. öld. Leitað verður samþættingar milli fornvistfræðilegra (vatnaset), fornleifafræðilegra (skráning, fornleifauppgröftur) og sagnfræðilegra gagna í tengslum við vistfræði skóga og íslenskt samfélag. Að auki verða gerðar greiningar á núverandi vistfræðilegri stöðu valinna fornra náttúrulegra skóga (ASNW) á Íslandi, þ.e. gróðurfarskönnun og trjáhringjarannsóknir. Viðamikið umfang verkefnisins krefst þverfaglegrar nálgunar, og verkefnið byggir á samstarfi rannsakenda frá nokkrum stofnunum innanlands sem og erlendis (Noregi, Danmörku). Með tilliti til bæði fortíðar og nútíðar er gert ráð fyrir endurheimt birkiskóga á Íslandi til framtíðar með varðveisluaðgerðum og náttúrulegum ferlum, sem gætu veitt innsýn inn í mynstur og hraða útbreiðslu skóga, tegundasamsetningu og borið kennsl á ógnir sem steðja að skógum sem enn eru til staðar og þeim sem eru í þróun.
Doktorsnemi
Um verkefnið
Snemma á nútíma einkenndist loftslagið af hröðum breytingum sem orsökuðust af breytingum á hringrás sjávar í Norður-Atlantshafinu, þar á meðal sveiflum í AMOC, sem náðu hámarki í áberandi kólnun fyrir um 8,2 þúsund árum. Staðsetning Íslands innan loftslagskerfis Norður-Atlantshafsins, býður upp á kjörinn vettvang til að rannsaka þessar breytingar, einkum hálendi þess, sem er mjög viðkvæmt fyrir röskun sökum loftslags og eldgosa. Í þessari rannsókn er skoðað hvernig gróðurfar og umhverfisaðstæður á hálendi Íslands brugðust við hlýnun snemma á nútíma og skyndilegum loftslagssveiflum, með áherslu á 8,2 ka atburðinn.
Beitt er fjölþættri nálgun á vatnaset frá Arnarvatnsheiði, þar sem sameinuð er frjókornagreining, lípíðar, lífrænn kísill, glæðitap, C/N-hlutföll, stöðugar samsætur og XRF-jarðefnafræði til að draga upp mynd af breytingum í gróðurfari, fornu hitastigi og stöðugleika landslags. Aldursgreiningar byggja á gjóskulagafræði og kolefnisaldursgreiningum. Með því að greina fyrri kerfisbreytingar undir áhrifum hraðra loftslagsbreytinga stuðlar þessi rannsókn að fræðilegum skilningi á seiglu vistkerfa.
Umsjón
Um verkefnið
Mólendi á Íslandi, staðsett í virku eldfjallumhverfi og oft í nálægð við sanda og rofið land, sýna mikinn breytileika í ólífrænu og lífrænu innihaldi. Þau bjóða upp á einstakt tækifæri til að rannsaka áhrif gjóskulaga og mannlegra áhrifa á varðveislu kolefnis í mólendi. Í þessu verkefni rannsökum við kolefnisuppsöfnun og kolefnisniðurbrot í röskuðu mólendi á Íslandi yfir tíma. Markmið okkar er að skilja betur hvernig ólík ólífræn lög innan þessara lífrænu jarðlaga hafa áhrif á myndun og varðveislu kolefnis.
Umsjón
Um verkefnið
Surtsey myndaðist í neðansjávareldgosum á árunum 1963 til 1967. Tíminn sem liðinn er frá myndun hennar, um 60 ár, er afar stuttur frá jarðvegsfræðilegu sjónarhorni, einkum í köldu og óblíðu loftslagi Íslands. Hún býður hins vegar upp á einstakt tækifæri til að rannsaka fyrstu stig jarðvegsmyndunar á ungu landi í rauntíma. Með umfangsmikilli rannsókn á jarðvegsmyndun og myndun annars stigs leirsteinda í ungum jarðvegi Surtseyjar stefnum við að því að öðlast betri skilning á áhrifum sjófugla og gróðurlífs sem og jarðvarma á veðrun og myndun leirsteinda á nýmynduðu, ósnortnu landi.
Doktorsnemi
Um verkefnið
Markmið þessa verkefnis, sem notast við fornvistfræðilegar aðferðir (frjókornagreiningu, setlagafræði, gjóskulagafræði og fornplöntufræði), er að auka þekkingu og skilning á umhverfisferlum í tengslum við upphaf og endalok seljabúskapar á Íslandi u.þ.b. 900-1900 e.Kr. Verkefnið stefnir að því að varpa ljósi á landnýtingaraðferð sem var undirstaða íslensks landbúnaðarefnahags og hvaða umhverfislegu afleiðingar seljabúskapurinn fól í sér. Rannsóknarspurningarnar snúa að því hvenær og hvernig seljabúskapur var stundaður á þremur rannsóknarsvæðum; Svarfaðardal, Borgarfirði og Mosfellsdal.